Selçuk Temelatan Yazdı: Osmanlı’nın Kabadayıları
Osmanlı’nın Kabadayıları
Daha önce Külhanbeyilerden kısaca bahsetmişik. Bu gün de Kabadayılara kısaca değinelim.
*
Osmanlıda Kabadayılar, sadece Türklerden çıkmaz GayrıMüslüm de bir çok kabadayı bulunurdu. Namus adamı ile kiralık adam arasındaki adamlar kabadayılar. Kabadayılar, Mahalledeki garibanları kollar gözetir, Zabtiyeye yardım ederler. Ancak gerektiğinde de Zabtiyeyenin başına bela da olurlardı.
Bu figürler kentte ASAYİŞ ve ASAYİŞSİZLİK arasındaki belirsizlik sınırlarıdır.
***
Kabadayılığın Osmanlı’da ortaya çıkması, Yeniçeri ocağının 1826 da kaldırılması ile ilgilidir. Kabadayılık gücünün çekirdeği olan ( PATRONAJ) sistemi, en yüksek seviyesine ABDÜLHAMİT döneminde erişmiştir. Bu dönem kabadayılığın yozlaştığı dönemdir.
Kabadayılara şerefli adam payesini kazandıran
ahlaki ve toplumsal kurallar bu dönemde çiğnenmiştir.
***
Kabadayılar, vakitlerini meyhanelerde geçirip
diğer kabadayılar ile ettikleri kavgalar ile anılır,
Siyasi ve Adli olaylara karışırlardı.
***
İsmen bu adamlara
kahirede: FÜTÜVVET,
Beyrutta : KABADAY,
İstanbulda:KABADAYI,
19.YY. da Balkanlar’da PALİKARYA denirdi.
***
Not…KABADAYI ile KÜLHANBEYİ arasında ciddi farklar vardır. Kabadayılar, Külhanbeylerinden bir iki tık daha iyidirler.
Kaynak: Selçuk Temelatan
- Gökhan Tuzladan Yazdı: Edirne’de Binlerce Konutun Oturma, İskân-ruhsat İzni Yok! - Nisan 6, 2025
- Ege Sayman Yazdı: Muazzez Akkaya; Cemal Süreya’ya soyadından bir harf eksilten, Sezai Karakoç’a da Mona Rosa şiirini yazdıran kadın… - Nisan 6, 2025
- Miras Kavgasında Akrabalarına Kurşun Yağdıran Şüpheli Yakalandı - Nisan 6, 2025
Nerede eski kabadayılar